ଉଦ୍ଭିଦଜଗତ (Kingdom Plantae)
ଜୀବଜଗତର ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗର ପଦାନୁକ୍ରମରେ ଉଦ୍ଭିଦଜଗତ (Plantae) ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି। ମୋନେରା (Monera), ପ୍ରୋଟିଷ୍ଟା (Protista), ଫଞ୍ଜାଇ (Fungi) ଏବଂ ଏନିମଲିଆ (Animalia) ଭଳି ଏହା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଜୀବଜଗତ ଅଟେ। ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଭିଦଙ୍କ ଶରୀର କୋଷରେ ଗଠିତ। କୋଷ ହେଉଛି ଜୀବନର ମୌଳିକ ତଥା କାର୍ଯ୍ୟାତ୍ମକ ଏକକ। ଏହି କୋଷଗୁଡ଼ିକ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ସାଧାରଣ ଆଖିକୁ ଦେଖାଯାନ୍ତି ନାହିଁ। ରବର୍ଟ ହୁକ୍ (Robert Hooke) 1665 ମସିହାରେ କୋଷ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ।
ଉଦ୍ଭିଦଜଗତକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ପାଞ୍ଚଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି:
- ଥାଲୋଫାଇଟା (Thallophyta)
- ବ୍ରାଇଓଫାଇଟା (Bryophyta)
- ଚେରିଡୋଫାଇଟା (Pteridophyta)
- ନଗ୍ନବୀଜୀ ବା ଜିମ୍ନୋସ୍ପର୍ମ (Gymnosperm)
- ଆବୂତବୀଜୀ (Angiosperm)
ଆବୂତବୀଜୀ (Angiosperm) ଉଦ୍ଭିଦଗୁଡ଼ିକୁ ପୁଣି ଦୁଇଟି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି:
- ଏକବୀଜପତ୍ରୀ (Monocotyledon)
- ଦ୍ବିବୀଜପତ୍ରୀ (Dicotyledon)
ଉଦାହରଣ:
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଉଦ୍ଭିଦ ଆମ ଚାରିପାଖରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ହେଲେ:
- ବରଗଛ (Banyan Tree)
- ନିମ୍ବ
- ପଦ୍ମ
- ବିଳାତିଆଳୁ
- ବାଇଗଣ
ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମକରଣ ପଦ୍ଧତିରେ ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କୁ ସାରା ପୃଥିବୀରେ ଚିହ୍ନିବା ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନାମ ଦିଆଯାଏ। ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ:
- ଧାନ (Rice):
- ମଟର (Pea):
ଉଦାହରଣ ସମାଧାନ:
ପ୍ରଶ୍ନ: ଧାନ (Rice) କେଉଁ ଉଦ୍ଭିଦଜଗତର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଏବଂ ଏହାର ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ କିପରି?
ଉତ୍ତର: ଧାନ (Rice) ଉଦ୍ଭିଦଜଗତ (Plantae) ର ଏକ ଆବୂତବୀଜୀ (Angiosperm) ଉଦ୍ଭିଦ ଅଟେ। ଏହା ଆବୂତବୀଜୀର ଏକବୀଜପତ୍ରୀ (Monocotyledon) ଶ୍ରେଣୀରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହାର ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ ହେଉଛି ।