ଖାଦ୍ୟ ସଂକଟ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଶସ୍ୟ (Food Crisis and Food Grains)
ପ୍ରସ୍ତାବନା (Introduction) ଖାଦ୍ୟ ସମ୍ବଳର ଉନ୍ନତିକରଣ ଆମ ଜୀବନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଆମ ଶରୀରକୁ ଶକ୍ତି, ବୃଦ୍ଧି ଓ ସୁସ୍ଥ ରଖିବା ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ। ଯଦି ଖାଦ୍ୟର ଅଭାବ ହୁଏ, ତେବେ ଖାଦ୍ୟ ସଂକଟ ଦେଖାଦେଇପାରେ। ଏହି ସଂକଟକୁ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଶସ୍ୟର ସଠିକ୍ ଉତ୍ପାଦନ, ପରିଚାଳନା ଓ ସଂରକ୍ଷଣ ଜରୁରୀ। [[1]], [[3]]
ଖାଦ୍ୟ ଶସ୍ୟ ଓ ଏହାର ଉପାଦାନ (Food Grains and their Components)
ଶସ୍ୟ ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଯଥା ଚାଉଳ, ଗହମ, ମକା, ଡାଲି ଆମର ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଅଟେ। ଏଗୁଡ଼ିକ ଆମ ଶରୀରକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଶର୍କରା ଓ ପ୍ରୋଟିନ ଯୋଗାଇଥାଏ। [[3]], [[7]] ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
- ଶର୍କରା (Carbohydrates): ଚାଉଳ, ଗହମ, ମକା, ଆଳୁ, ଚିନି, ମହୁରୁ ମିଳେ। ଏହା ଶରୀରକୁ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଏ। ଏହାର ଅଭାବରେ ଦୁର୍ବଳତା ଓ କ୍ଲାନ୍ତ ଅନୁଭବ ହୁଏ। [[3]], [[7]], [[8]]
- ପ୍ରୋଟିନ (Proteins): ମାଂସ, କ୍ଷୀର, ଅଣ୍ଡା, ଡାଲି, ମାଛରୁ ମିଳେ। ଏହା ଶରୀରର ବୃଦ୍ଧି ଓ କ୍ଷୟ ପୂରଣ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ। ଏହାର ଅଭାବରେ ଶରୀରର ବୃଦ୍ଧି ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। [[3]], [[7]], [[8]]
- ସ୍ନେହସାର (Fats): ଘିଅ, ତେଲ, ବାଦାମ, କାଜୁରୁ ମିଳେ। ଏହା ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଏ ଓ ଶରୀରକୁ ଗରମ ରଖେ। [[3]], [[7]]
- ଭିଟାମିନ (Vitamins): ଫଳ, ପନିପରିବା, କ୍ଷୀର, ମାଛ, ଅଣ୍ଡାରୁ ମିଳେ। ଏହା ଶରୀରକୁ ରୋଗରୁ ରକ୍ଷା କରେ। [[3]]
- ଖଣିଜ ଲବଣ (Minerals): ଲୁଣ, ପାଣି, କ୍ଷୀର, ପନିପରିବାରୁ ମିଳେ। ଏହା ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଜରୁରୀ। [[3]]
- ଜଳ (Water): ଶରୀରର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ। [[3]]
ଖାଦ୍ୟ ଶସ୍ୟର ଉତ୍ପାଦନ ଓ ପରିଚାଳନା (Production and Management of Food Grains)
ଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ପରିଚାଳନା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ମାଟିର ପ୍ରସ୍ତୁତି, ମଞ୍ଜି ବୁଣିବା, ଖତ ଓ ସାର ପ୍ରୟୋଗ (ରାସାୟନିକ ସାର ଓ ଜୈବ ସାର), ଜଳସେଚନ, ଅମଳ ଓ ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ। [[2]], [[6]]
ଶସ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ (Grain Preservation): ଅମଳ ପରେ ଶସ୍ୟକୁ ଆର୍ଦ୍ରତା, କୀଟ, ମୂଷା ଓ ଅଣୁଜୀବଙ୍କଠାରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଏହା ଖାଦ୍ୟ ସଂକଟକୁ ଏଡ଼ାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଶସ୍ୟକୁ ଖରା ଓ ପବନରେ ଭଲ ଭାବରେ ଶୁଖାଇବା ପରେ ସାଇଲୋ (Silo) ଓ ଗ୍ରାନାରୀ (Granaries) ରେ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଏ। [[6]]
ଉଦାହରଣ: ଖାଦ୍ୟରେ ଶ୍ୱେତସାର ପରୀକ୍ଷା (Example: Starch Test in Food)
- ପ୍ରଣାଳୀ: ଏକ ଛୋଟ ଖାଦ୍ୟ ଖଣ୍ଡ (ଯଥା: ଚାଉଳ କିମ୍ବା ଆଳୁ) ନିଅ। ଏହା ଉପରେ କିଛି ଆୟୋଡିନ୍ ଦ୍ରବଣ ପକାଅ। [[7]], [[8]]
- ଫଳାଫଳ: ଯଦି ଏହା ନୀଳ ବା କଳା ରଙ୍ଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ, ତେବେ ଜାଣିବ ଏଥିରେ ଶ୍ୱେତସାର ଅଛି। [[7]], [[8]]
ଉଦାହରଣ: ଖାଦ୍ୟରେ ପୁଷ୍ଟିସାର ପରୀକ୍ଷା (Example: Protein Test in Food)
- ପ୍ରଣାଳୀ: ଡାଲି କିମ୍ବା ଅଣ୍ଡାର ଏକ ଛୋଟ ଖଣ୍ଡକୁ ଏକ ପରୀକ୍ଷା ନଳୀରେ ନେଇ କିଛି ପାଣି ମିଶାଅ। ଏହାପରେ ବୁନ୍ଦା କଷ୍ଟିକ୍ ସୋଡା ଓ ବୁନ୍ଦା କୋପର ସଲଫେଟ୍ ଦ୍ରବଣ ପକାଇ ଭଲ ଭାବରେ ଘାଣ୍ଟି ଦିଅ। [[3]], [[7]]
- ଫଳାଫଳ: ଯଦି ଏହି ମିଶ୍ରଣର ରଙ୍ଗ ବାଇଗଣୀ ରଙ୍ଗର ହୁଏ, ତେବେ ଖାଦ୍ୟରେ ପୁଷ୍ଟିସାର ଅଛି। [[3]], [[7]]
ସିଦ୍ଧାନ୍ତ (Conclusion) ସୁସ୍ଥ ଶରୀର ପାଇଁ ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ। ଖାଦ୍ୟ ଶସ୍ୟର ଉତ୍ପାଦନ ଓ ସଂରକ୍ଷଣରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ଦ୍ୱାରା ଖାଦ୍ୟ ସଂକଟକୁ ରୋକାଯାଇପାରିବ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହୋଇପାରିବ। [[3]], [[6]]