ଭାରତର ନଦୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା: ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ
ଭାରତର ନଦୀଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଦୁଇ ଭାଗ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ଉପଦ୍ବୀପୀୟ ନଦୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା।
ଉପଦ୍ବୀପୀୟ ନଦୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା (Peninsular River Systems)
ଉପଦ୍ବୀପୀୟ ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ଜଳନିର୍ଗମ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅଂଶ। ଏହି ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ଭାରତର ଭୌଗୋଳିକ ବିଭିନ୍ନତାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗ।
- ମୁଖ୍ୟ ଉପଦ୍ବୀପୀୟ ନଦୀଗୁଡ଼ିକ:
- ନର୍ମଦା
- ଗୋଦାବରୀ
- କୃଷ୍ଣା
- କାବେରୀ
ସାଂସ୍କୃତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ
ପ୍ରାଚୀନ କାଳର ମୁନିଋଷିଗଣ ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା, ନର୍ମଦା, ଗୋଦାବରୀ, କୃଷ୍ଣା ଓ କାବେରୀ ନଦୀମାନଙ୍କୁ ଦେବୀ ଭାବରେ ପୂଜା କରିଆସିଛନ୍ତି। ଏହା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ମନରେ ଭାବଗତ ଐକ୍ୟ ଜାଗ୍ରତ କରିଛି। ଉପଦ୍ବୀପୀୟ ନଦୀଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଜଳସମ୍ପଦର ଉତ୍ସ ନୁହନ୍ତି, ବରଂ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରାର ଏକ ଅଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗ ଭାବରେ ବିବେଚିତ।